Szmaragd

Po odkryciu Ameryki przywożono do Europy wielkie ilości szmaragdów zrabowanych w Ameryce Środkowej i Południowej. Szmaragdy te, znane pod nazwą kamieni peruwiańskich lub meksykańskich, uchodziły wówczas w Europie za najpiękniejsza barwne kamienie szlachetne.

Wielkie szmaragdy pierwszej jakości, przezroczyste i bez skaz, należą do największych rzadkości. Dawni Peruwiańczycy otaczali jakoby czcią boską wspaniały szmaragd wielkości jaja strusiego. Zachował się również opis pięciu wyciętych w fantastyczne kształty szmaragdów Corteza, które zatonęły w czasie jego powrotnej podróży do Europy. Ponieważ jednak do dziś nie są znane miejsca występowania szmaragdów ani w Peru, ani w Meksyku, były to przypuszczalnie szmaragdy z Kolumbii.

W 1537 r. Hiszpanie otrzymali od Indian kolumbijskich szmaragdy pochodzące z miejscowości Samondoco, leżącej po wschodniej stronie Kordylierów w odległości około 80 km od Bogoty. Szmaragdy występują tu w zmetamorfizowanych wapieniach wie-ku kredowego.

W Brazylii (Minas Gerais, Bahia) szmaragdy występują w metamorficznych marmurach dolomitycznych. Mają one nieco jaśniejszą barwę niż kolumbijskie, lecz dobrą jakość.

Szmaragdy spotykane są również w Indiach (Kaliguman, Ajmer, Udajpur, Radżasthan), Egipcie (wschodni Asuan) i Afryce Południowej (Leisdorp). Drobne szmaragdy występują w łupkach krystalicznych w dolinie rzeki Habach w Tyrolu.

Duże złoża szmaragdów znajdują się na Uralu. Skałą macierzystą są łupki biotytowe, w których występują szmaragdy wraz z towarzyszącymi minerałami — chryzoberylem i fenakitem, które są również związkami pierwiastka berylu. Szmaragdy uralskie nad rzeką Tokowaja pod Swierdłowskiem zostały przypadkiem odkryte dopiero w 1831 r. W ciągu stu lat wydobyto stąd około 15 tys. kg tych drogocennych kamieni.

Szmaragdom nadaje się najczęściej formę szlifu schodkowego, którego odmiana nosi nazwę szlifu szmaragdowego; nieraz stosuje się szlif mieszany lub szlif brylantowy, a także szlif nożycowy. Mętne lub spękane kamienie, które wśród szmaragdów są częste, szlifuje się w formie kaboszonu, nieraz, zwłaszcza kamieniom przeznaczonym na naszyjniki, nadaje się szmaragdom kształt kulisty lub owalny.

Nazwa szmaragdy brazylijskie oznacza szmaragdy pochodzące z Brazylii, niekiedy jednak nazwy tej używa się określenie zielonych turmalinów. Nazwa szmaragdy wschodnie jest używana na określenie zielonych odmian korundu, nazwa szmaragd syberyjski oznacza zielony turmalin, szmaragd uralski — granat demantoid, szmaragd afrykański (lub szmaragd fałszywy) — zielony fluoryt. Niekiedy używa się również nazwy szmaragd litowy na określenie hiddenitu, a nazwy szmaragd miedziowy na określenie dioptazu. Szmaragdem wieczorowym. (evening emerald) nazywają niektórzy jubilerzy chryzolit będący zieloną odmianą oliwinu. W handlu jubilerskim w USA używa się również nazw: geroides — odmiany barwy jasnoniebieskawej, amethyst-basaltine — szmaragdy czerwonawe do słabofioletowych, bixbiit — agrestowoczerwonawe, chrysoberyllus — słabożółtawozielone, dawidsonit — zielonawożółte i hyacintozones — szafirowoniebieskie. Nazwa igmerald oznacza szmaragdy syntetyczne.

Od jakości kamieni, przede wszystkim od pięknej barwy i doskonałej, pozbawionej zmętnień przezroczystości, zależy ocena szmaragdu. Najwyżej cenione są szmaragdy ciemnozielone, pozbawione jakichkolwiek zmętnień i spękań. Duże, nie zawierające błędów szmaragdy osiągały wartość wyższą od brylantów i stanowiły najcenniejszą ozdobę skarbców królewskich.

Ceny szmaragdów bywają zawsze wysokie, znaczna bywa również ich rozpiętość w zależności od wielkości i jakości kamieni. Według Sunday Times (19.X. 1976) cena szmaragdów o wysokiej jakości wynosiła ponad 200 funtów szterlingów, większych kamieni — do 10 000 funtów za 1 karat. Cena 1 karata średniej jakości szmaragdów wynosi 300—1000 dolarów; jest ona wyższa w przypadku kamieni pierwszej jakości, zwłaszcza większych od 1/2 karata.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *