Skały węglanowe

Skały węglanowe należą do pospolitych skał osadowych. Ich głównym składnikiem jest minerał kalcyt CaCO3 oraz dolomit MgCa[CO3]2. Oprócz głównych składników mogą występować ziarna kwarcu, skaleni alkalicznych i minerałów ilastych. Znaczna większość tych skał tworzy się w płytkich wodach platform kontynentalnych. Wśród skał węglanowych wyróżnić można typowe osady klastyczne, inne utworzone głównie przez akumulację okruchów skorupek organicznych lub wskutek wytrącenia się CaCO3 z roztworów. Pierwotne węglanowe skały klastyczne odznaczają się znaczną porowatością, dochodzącą do około 50%, która zmniejsza się w miarę przebiegu procesów diagenezy. Skały wytrącone chemicznie są mało porowate. Dolomity powstają przeważnie w wyniku przeobrażenia skał zbudowanych z węglanu wapnia przez zastąpienie Ca magnezem (Mg). Znane są tylko nieliczne przypadki wytrącania się dolomitu bezpośrednio z roztworów, np. w lagunach południowej Australii. Węglanowe skały klastyczne zależnie od wielkości okruchów dzieli się na kalcyrudyty (powyżej 2 mm), kalkarenity (0,063-2 mm), kalcysiltyty (0,004-0,063 mm) i kalcylutyty (poniżej 0,004 mm).

Węglanowe skały biogeniczne utworzone są ze skorupek lub szkieletów: mikroorganizmów, mięczaków, mszywiołów, liliowców i glonów. Wyróżnia się tu skały kredowe, wapienie rafowe i wapienie algowe. Obok cząstek organicznych występują okruchy skał wapiennych i chemicznie wytrącony kalcyt.

W oceanach na głębokości większej niż 4000 m węglan wapnia rozpuszcza się pod wpływem działania niskiej temperatury i wysokiego ciśnienia.