Podział kamieni szlachetnych

Nowszą i bardziej szczegółową klasyfikacją kamieni szlachetnych jest klasyfikacja podana przez gemmologa radzieckiego A. I. Ciurupę (1973).  Gemmolog — znawca kamieni szlachetnych, zajmujący się ich badaniem i określaniem, a nieraz także wyceną. Gemmologia — nauka o badaniu kamieni szlachetnych. Nazwy te pochodzą od łacińskiego słowa gemma, oznaczającego początkowo każdy kamień szlachetny, a później rżnięty kamień szlachetnych lub półszlachetny, służący pierwotnie do pieczętowania, a później do ozdoby.
Wyróżnił on 3 typy kamieni: właściwe kamienie szlachetne, czyli jubilerskie, kamienie ozdobne i kamienie jubilersko-ozdobne. Typy kamieni podzielił na podtypy, a te z kolei na grupy.

Według tej klasyfikacji kamienie jubilerskie dzielą się na: I) przezroczyste, II) nieprzezroczyste o wyraźnym połysku, III) przeświecające i IV) nieprzezroczyste matowe.

I. Do kamieni przezroczystych należą: 1) diament; 2) kamienie o twardości 7 i wyższej: szlachetne odmiany korundu i berylu, turmalin, granaty, chryzoberyl, spinel, kwarc monokrystaliczny, topaz, euklaz, fenakit, cyrkon, kordieryt, andaluzyt, staurolit; 3) kamienie o twardości 7—5: spodumen, chryzolit (odmiana oliwinu), cyjanit, dioptaz, brazylianit, tanzanit (odmiana zoisytu), diopsyd chromowy, apatyt, benitoit, aksynit, skapolit, thomsonit, danburyt, uleksyt, kasyteryt, hambergit, sinhalit, ekanit, zielony obsydian (szkliwo wulkaniczne), aktynolit; 4) kamienie o twardości poniżej 5: sfaleryt, fluoryt, buryt, cynkit, szelit.

II. Do kamieni nieprzezroczystych o wyraźnym połysku zostały zaliczone: 1) krwawnik (odmiana hematytu), piryt, kobaltyn, psylomelan, 2) ciemne skupienia minerałów, zwanych w Związku Radzieckim „czarnym malachitem”: hematyt (szklista odmiana goethytu) oraz szkliste odmiany kryptomelanu i hollandytu.

III. Do kamieni przeświecających należą: 1) sard i chryzopraz (odmiany chalcedonu), chloropal (opal przerośnięty z nontronitem), chalcedon chromowy, kwarc różowy, barwne półopale, smitsonit, prehnit, asperolit, dumortieryt, zoizyt, półprzezroczysty jadeit, 2) agaty i onyksy, 3) chalcedon, półopal, kaszolong (odmiana opalu), 4) opal szlachetny, kamień księżycowy, obsydian tęczowy.

IV. Do matowych kamieni nieprzezroczystych należą: turkus, waryscyt, a także szlachetny kopal (żywica pochodzenia roślinnego podobna do bursztynu) i perły.

Kamienie jubilersko-ozdobne, znajdujące zastosowanie zarówno do wyrobów jubilerskich, jak i galanteryjnych, zostały podzielone według stopnia twardości na: I) twarde, zbite kamienie, II) zbite kamienie o średniej twardości, III) kamienie miękkie – i o średniej twardości.

I. Do twardych zbitych kamieni należą: żady (nefryt i jadeit) oraz ich twarde naturalne imitacje: zbity nieprzezroczysty grossular (żad transwalski), ksonotlit i fobrolit.

II. Kamienie twarde o średniej zwięzłości to: lazuryt, rodonit, amazonit, jaspisy, unakit (agregat epidotu i skalenia potasowego), granit napisowy, wzorzysty krzemień, obsydian, heliotrop, kamień słoneczny, sokole i tygrysie oko, srebrzysty obsydian, awenturyn, masa perłowa, chalcedon, smitsonit.

III. Kamienie miękkie i o średniej twardości to: bursztyn i gagat, malachit i azuryt, szlachetny serpentyn i antracyt.

Do kamieni ozdobnych zaliczone zostały różne minerały, jak fluoryt, alabaster, selenit (odmiana gipsu), agalmatolit, steatyt, pirofyllit oraz skały szczególnie nadające się do polerowania i o pięknych barwach (marmury, serpentynity i in.).

Wszystkie te szczegółowe podziały kamieni nie opierają się na ścisłych różnicach ich własności fizycznych i między poszczególnymi grupami czy klasami nie ma wyraźnych granic. Zwykle jednak ogólne czy bardziej szczegółowe podziały opierają się na twardości. Na ogół bowiem im twardszy jest kamień szlachetny, tym wyższa jest jego wartość, oczywiście z uwzględnieniem i innych własności charakteryzujących kamienie szlachetne. W wielu podziałach kamienie o twardości niższej od twardości kwarcu (7) uważa się za półszlachetne. W wielu najnowszych podręcznikach gemmologii zgodnie z zaleceniami międzynarodowych zjazdów jubilerów, nie wyróżnia się kamieni półszlachetnych, zwłaszcza że nie jest możliwe wyznaczenie wyraźnej granicy między nimi a „właściwymi” kamieniami szlachetnymi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *