JAK POWSTAJĄ MINERAŁY I SKAŁY

JAK POWSTAJĄ MINERAŁY I SKAŁY?

Planeta Ziemia ma swoisty kształt, zwany geoidą, którą w przybliżeniu można uważać za spłaszczoną elipsoidę obrotową. Różnica pomiędzy długością półosi jest niewielka i wynosi 21,5 km, stąd w potocznym rozumieniu przyjmuje się, że Ziemia ma kształt kulisty. Średnia długość promienia Ziemi wynosi 6370 km.

Dzięki badaniom geofizycznym wiemy, że wnętrze Ziemi jest niejednorodne i składa się z kilku warstw różniących się składem chemicznym. Najbardziej zewnętrzna warstwa to skorupa ziemska, której grubość waha się w granicach 20-60 km, średnio przyjmuje się 35 km. Budują ją skały utworzone z minerałów, głównie z krzemianów i glinokrzemianów.

Pod skorupą ziemską do głębokości 2900 km znajduje się warstwa nazwana płaszczem, utworzona głównie z krzemianów magnezu i żelaza.

Poniżej głębokości 2900 km do środka Ziemi, tj. do 6370 km, rozpościera się metaliczne jądro Ziemi, które poniżej 5000 km wykazuje nieciągłość, przypuszczalnie rozdzielającą część jądra o odmiennym stanie skupienia. Skład chemiczny jądra odpowiada prawdopodobnie składowi meteorytów żelaznych, tzn. że zbudowane jest z żelaza z domieszką niklu (około 10%).

Dla nas interesująca jest wyłącznie skorupa ziemska i to tylko jej powierzchnia, która jest obszarem penetracji zbieracza minerałów. Budujące skorupę skały ze względu na ich pochodzenie dzielimy na trzy rodzaje: skały magmowe, osadowe i przeobrażone. Skały magmowe są skałami pierwotnymi, powstałymi przez zakrzepnięcie magmy. Czynniki zewnętrzne, takie jak: atmosfera, hydrosfera i w mniejszym stopniu organizmy żywe nieustannie atakują skały, powodując ich wietrzenie, czyli rozpad mechaniczny i chemiczny.

Skały osadowe powstają przez osadzenie się zwietrzałych okruchów skalnych oraz chemicznie przez wytrącanie się z roztworów, bądź są rezultatem nagromadzenia cząstek organicznych.

Skały metamorficzne czyli przeobrażone są wynikiem oddziaływania wysokiej temperatury i ciśnienia na skały magmowe i osadowe, których składniki ulegają przekrystalizowaniu, a niekiedy tworzą nowe fazy krystaliczne.