Akwamaryn (akwamaryna)

Akwamaryn (akwamaryna). Bardzo lubianymi kamieniami szlachetnymi są akwamaryny. Są one przezroczyste, barwy niebieskozielonej. Barwę tę można uzyskać przez podgrzewanie niektórych odmian berylu. Szczególnie poszukiwane są kamienie o odcieniach ciemniejszych, które nigdy jednak nie osiągają głębi barwy szmaragdów. Nazwę akwamarynu …

BERYL (SZMARAGD, AKWAMARYN, HELIODOR, MORGANIT, GOSZENIT).

BERYL (SZMARAGD, AKWAMARYN, HELIODOR, MORGANIT, GOSZENIT).

Przezroczyste odmiany berylu dzięki pięknym barwom i dużej twardości są wysoko cenione jako kamienie szlachetne. Do najważniejszych szlachetnych odmian berylu należą: mający barwę zieloną szmaragd, niebieskozieloną — akwamaryn, żółtą — heliodor (złoty beryl), różową …

Występowanie i eksploatacja diamentów

Występowanie i eksploatacja diamentów.

Diamenty występują w złożach pierwotnych i wtórnych. Złoża pierwotne są nieliczne i eksploatacja ich, nieraz ze znacznych głębokości, jest trudna i kosztowna.

Wśród złóż pierwotnych wyróżnia się dwa typy, których nazwy pochodzą od skał zawierających diamenty. …

Wartość i ocena diamentów

Wartość i ocena diamentów.

Najważniejszymi czynnikami, od których zależy wartość i cena diamentu są: barwa, czystość (bezbłędność), jakość szlifu i wielkość.

Wielkość diamentów. Kryształy diamentu mają różną wielkość — mogą być one bardzo małe aż do kilku centymetrów średnicy. Duże …

Imitacje diamentów

Imitacje diamentów

Pomijając prymitywny sposób naśladowania diamentów za pomocą odmian szkła o dużym współczynniku załamania światła do sporządzania imitacji tego najwyżej cenionego kamienia szlachetnego stosuje się bezbarwne szafiry, cyrkony lub topazy, niekiedy także przezroczysty kwarc (kryształ górski).

Bardzo duży współczynnik …

Własności fizyczne diamentu

Własności fizyczne diamentu.

Łupliwość. Diament ma wyraźną łupliwość równoległą do ścian ośmiościanu. Wykorzystuje się to przy cięciu (odłupywaniu) i szlifowaniu. Przy lekkim uderzaniu ostrza przyłożonego do diamentu w kierunku płaszczyzny łupliwości następuje rozłupanie diamentu na dwie części. Metodą tą posługiwano …

Współczynniki załamania światła

Współczynniki załamania światła.

Współczynniki załamania światła minerałów są różne; jest to ważna cecha rozpoznawcza, pozwalająca na oznaczanie minerałów nieraz o bardzo podobnych własnościach.

Minerały optycznie izotropowe, tj. bezpostaciowe, jak opal, oraz krystalizujące w układzie regularnym, jak diament, granaty, spinele i …

WŁASNOŚCI OPTYCZNE KAMIENI

WŁASNOŚCI OPTYCZNE KAMIENI

Do charakterystycznych własności minerałów należą własności optyczne, dzięki którym można rozpoznawać bez uszkodzenia minerały nawet o mikroskopijnej wielkości. Odnosi się to zwłaszcza do kamieni przezroczystych, tj. przepuszczających światło. Znajomość zasad optyki kryształów ma zatem duże znaczenie dla …

Łupliwość minerałów

Łupliwość minerałów.

Pod działaniem czynników mechanicznych, takich jak uderzenie lub naciśnięcie ostrzem noża w pewnym kierunku, zgniatanie, nagłe oziębienie lub rozgrzanie, niektóre minerały rozpadają się w sposób prawidłowy na części ograniczone płaskimi powierzchniami. Własność tę nazywa się łupliwością. Jest ona …

Kamienie szlachetne – Gęstość

Wśród fizycznych własności minerałów wyróżnia się własności skalarne i wektorowe. Pierwsze są niezależne od kierunku, w jakim badane są w krysztale, drugie natomiast zmieniają się w zależności od kierunku. Przykładami własności skalarnych są gęstość i ciepło właściwe, własności wektorowych — …

Kamienie szlachetne twarde i miękkie

Kamienie szlachetne twarde i miękkie

Istnieje jednak jeszcze jeden podział, o którym warto nieco szerzej napisać. W dalszych rozdziałach będziemy się do niego często odwoływać. „W tym wypadku za kryterium obrano twardość kamieni.

Jak należy rozumieć to pojęcie? Najprościej będzie, …

„Nadprzyrodzone” właściwości kamieni szlachetnych

Zainteresowanie kamieniami wzmogło się, gdy zaczęto przypisywać im rozmaite nadprzyrodzone właściwości, wpływające na losy ich właścicieli. Z czasem powstała nawet obszerna nauka na ten temat. Pojawiły się uczone księgi, w których można było wyczytać, jakim kamieniem należy się posłużyć w …

DIAMENT ZA ŻYCIE DYPLOMATY

DIAMENT ZA ŻYCIE DYPLOMATY

Teheran, koniec stycznia 1829 roku. Od kilku miesięcy kierownictwo poselstwa rosyjskiego przy „pawim” tronie spoczywa w rękach Aleksandra Gribojedowa, znakomitego dramaturga, autora słynnej komedii „Mądremu biada”. Już przed laty był członkiem tutejszej misji dyplomatycznej, teraz, jako …

WZORY CHEMICZNE MINERAŁÓW

WZORY CHEMICZNE MINERAŁÓW

Wzór chemiczny minerału wyraża jego skład chemiczny określony na podstawie jakościowej, a następnie ilościowej analizy chemicznej. Stosunki ilościowe między atomami pierwiastków wchodzących w skład minerałów podają wzory empiryczne, nie informujące o ich budowie wewnętrznej. Wzory te mogą

IZOMORFIZM – KRYSZTAŁY MIESZANE

IZOMORFIZM – KRYSZTAŁY MIESZANE

Skład chemiczny poszczególnych minerałów można określić wzorem chemicznym. Wśród minerałów są jednak i takie, których skład chemiczny zmienia się w określonych granicach. Przykładem może być minerał oliwin, którego skład chemiczny można przedstawić jako mieszaninę dwóch składników: …

Własności chemiczne kamieni szlachetnych

Własności chemiczne kamieni szlachetnych.

Kamienie szlachetne, podobnie jak wszystkie minerały, mają określony skład chemiczny. Występujące w nich pierwiastki należą na ogół do pierwiastków pospolitych, będących częstymi składnikami minerałów.

Najpospolitszym pierwiastkiem jest tlen O. Z wyjątkiem diamentu, który jest czystym węglem, …

KAMIENIE SZLACHETNE WYSTĘPUJĄCE W POLSCE

KAMIENIE SZLACHETNE WYSTĘPUJĄCE W POLSCE

Z kamieni szlachetnych występujących w Polsce należy wymienić znany od wieków i zbierany nad Bałtykiem i na Kurpiach bursztyn oraz występujące na Dolnym Śląsku chryzoprazy i nefryty, odmiany kwarcu i chalcedonu, a także minerały krzemianowe, …

WYSTĘPOWANIE KAMIENI SZLACHETNYCH

WYSTĘPOWANIE KAMIENI SZLACHETNYCH

Z pierwotnych złóż kamieni szlachetnych najpospolitsze są złoża pegmatytowe. Jednak tylko niektóre z nich zawierają wartościowe kamienie szlachetne. Złożami takimi są obfitujące w różnorodne kamienie pegmatyty Uralu. Odkrycie pod koniec XVIII w. na środkowym Uralu, w okolicach …

ZŁOŻA MINERALNE

ZŁOŻA MINERALNE

Złożem mineralnym jest takie naturalne skupienie surowca mineralnego lub zespołu surowców mineralnych, którego eksploatacja jest opłacalna. Surowcem mineralnym nazywamy minerał lub zespół minerałów występujących w przyrodzie, które bezpośrednio lub po przeróbce mogą być przydatne do celów gospodarczych. Tylko …

SKAŁY PRZEOBRAŻONE

SKAŁY PRZEOBRAŻONE

Trzecią obok skał magmowych i osadowych grupą skał są skały przeobrażone (metamorficzne). Powstały one z wcześniej istniejących skał magmowych lub osadowych, które dostały się w głębsze partie skorupy ziemskiej, gdzie zostały przeobrażone w nowe skały. Głównymi czynnikami przeobrażenia …

SKAŁY MAGMOWE

SKAŁY MAGMOWE

Najpierwotniejszym materiałem skorupy ziemskiej są krystaliczne masy skalne, złożone głównie z krzemianów. Powstały one przez zastygnięcie gorącego stopu krzemianowego, pochodzącego z głębszych części skorupy ziemskiej. Ten stop krzemianowy zwany jest magmą, a produkty jego krzepnięcia — skałami magmowymi …

PARAGENEZA MINERAŁÓW

PARAGENEZA MINERAŁÓW

Różnorodne procesy zachodzące w skorupie ziemskiej powodują nie tylko powstawanie minerałów, lecz także grupowanie ich w pewne naturalne zespoły. Zespół mineralny związany wspólnym pochodzeniem, powstały w danym miejscu dzięki określonemu procesowi czy procesom geologicznym nosi nazwę paragenezy, czyli …

FORMY WYSTĘPOWANIA MINERAŁÓW

FORMY WYSTĘPOWANIA MINERAŁÓW

Kamienie szlachetne mogą występować w skałach obok innych składników mineralnych lub tkwić w szczelinach i próżniach skalnych, którymi mogą krążyć roztwory mineralne. Krydo ściany szczeliny. Kamienie szlachetne np. granaty, beryle czy diamenty, rozproszone wśród tworzących skały minerałów, …

Wykształcenie i pokrój kryształów

Wykształcenie i pokrój kryształów

Wykształcenie oznacza zespół wszystkich płaszczyzn występujących na jednym krysztale, a pokrój oznacza ich rozwinięcie ujawniające się w wielkości.

Kryształy niektórych substancji mają bardzo wiele ścian występujących w różnych kombinacjach. Przykładem minerału, którego kryształy odznaczają się bogactwem …

Symetria kryształów

Symetria kryształów

Obserwując kryształy można dojść do wniosku, że mają one nie tylko formę wielościanów wypukłych, ograniczonych ścianami płaskimi, ale że wykazują również zjawiska symetrii. Istnieją trzy rodzaje symetrii względem trzech jej elementów: prostej, płaszczyzny oraz punktu.

Proste, względem których …

Struktura kryształów

Struktura kryształów

Już w XVIII w. wysunięto hipotezę, że prawidłowa zewnętrzna postać kryształów jest wynikiem ich budowy wewnętrznej. Początkowo przypuszczano, że elementami struktury kryształów, ułożonymi w regularną sieć przestrzenną, są cząsteczki o kształtach geometrycznych: kule, elipsoidy, wielościany. W wyniku badań …

Kryształy i ich budowa

Kryształy i ich budowa.

Już w starożytności zauważono, że pospolity minerał zwany kwarcem może występować w postaci wielościanów ograniczonych płaskimi ścianami. Wielościany te mają stale kształt słupa sześciobocznego zakończonego ścianami piramid. Chociaż poszczególne formy geometryczne kwarców różnią się wyglądem, stałą …

Mity i legendy o kamieniach szlachetnych – Historia

Piękne kamienie szlachetne należą do rzadkości. Odnosi się to szczególnie do kamieni większych, których wartość jest bardzo duża. Rzadkość występowania w przyrodzie poszczególnych kamieni wpływa ogromnie na ich wartość i cenę. Piękne nieraz i trwałe granaty, które należą do minerałów …

Podział kamieni szlachetnych

Podział kamieni szlachetnych.

Bauer podał przyjęty za K. E. Klugiem podział kamieni, szlachetnych na 5 klas. Podstawą tego podziału jest przede wszystkim twardość kamieni, mająca zasadniczy wpływ na ich cenę. Właściwe kamienie szlachetne (jubilerskie), wyróżniające się wysoką twardością (najwyższą spośród …

Badania rentgenograficzne kryształów

Badania rentgenograficzne kryształów.

Najpewniejszym i najdokładniejszym sposobem rozpoznawania i określania minerałów, szczególnie ich wewnętrznej budowy, jest stosowanie metod rentgenograficznych, tj. polegających na przepuszczaniu przez badany kryształ promieni rentgenowskich. Promienie te odkrył w 1895 r. W. Roentgen, który nadał im nazwę …